Bài giảng môn Tiếng Việt Lớp 5 - Tuần 11 - Năm học: 2021-2022 - Trường Tiểu học Lê Thánh Tông

Nội dung tài liệu: Bài giảng môn Tiếng Việt Lớp 5 - Tuần 11 - Năm học: 2021-2022 - Trường Tiểu học Lê Thánh Tông

1. III. LUYỆN TỪ VÀ CÂU: QUAN HỆ TỪ (Trang 109 SGK Tiếng Việt 5 tập 1) I. Nhận xét 1. Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng để làm gì?? a) Rừng say ngây và ấm nóng b) Tiếng hát dìu dặt của Họa Mi giục các loài chim dạo lên những khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông đang đổi mới. c) Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào. Gợi ý: Em đọc thật kĩ rồi trả lời. Trả lời: a. Từ "và" dùng để nối hai từ "say ngây" – "ấm nóng" b. "Tiếng hót dìu dặt" được nối với "họa mi" bằng từ "của". c. Từ "như" để nối "Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc" với "hoa đào". Từ "nhưng" để nối 2 câu trong đoạn văn. 2. Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây (rừng cây bị chặt phá – mặt đất thưa vắng bóng chim; mảnh vườn nhỏ bé – bầy chim vẫn về tụ hội) được biểu hiện bởi những cặp từ nào? a. Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa vắng bóng chim. b. Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội. Gợi ý: Em đọc thật kĩ và trả lời. Trả lời: Câu Cặp từ biểu thị quan hệ
2. Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt Nếu...thì (biểu thị quan hệ điều kiện, đất sẽ ngày càng thưa vắng bóng chim. giả thiết — kết quả). Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu Tuy...nhưng (biểu thị quan hệ tương thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường rủ phản). nhau về tụ hội. II. Ghi nhớ: Em đọc ghi nhớ Sách Tiếng Việt tập 1 trang 110. III. Luyện tập 1. Gạch dưới quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng của chúng: Câu Tác dụng của quan hệ từ a. Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho M: - và: nối Chim, Mây, Nước với Hoa. rằng tiếng hót kì diệu của Họa Mi đã ... làm cho tất cả bừng tỉnh giấc. ... ... b. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi .. xuống như ai ném đá, nghe rào rào .. c. Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ... .. ông nội, nghe ông rủ rỉ giảng về từng .. loài cây .. 2. Gạch dưới những cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu: Câu Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ a. Vì mọi người tích cực trồng cây nên . quê hương em có nhiều cánh rừng xanh . mát. . b. Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn luôn học giỏi. IV. TẬP LÀM VĂN: Luyện tập thuyết trình, tranh luận
3. 1. Đọc mẩu chuyện vế cuộc tranh luận của Đất, Nước, Không Khí và Ánh Sáng (Tiếng Việt 5, tập một, trang 93 – 94), thực hiện lần lượt các yêu cầu sau: a) Ghi lại tóm tắt ý kiến, lí lẽ và dẫn chứng của từng nhân vật: Nhân Ý kiến Lí lẽ, dẫn chứng vật Đất ........................ ............................................. ....... .................... ................................................................. ............................................. ............................................. Nước ........................ ............................................. ....... .................... ................................................................. ............................................. ............................................. Không ........................ ............................................. Khí ....... .................... ................................................................. ............................................. ............................................. Ánh ........................ ............................................. Sáng ....... .................... ................................................................. ............................................. ............................................. b) Dựa vào ý kiến của một nhân vật trong mấu chuyện, em hãy mở rộng lí lẽ và dẫn chứng (ghi vắn tắt vào cột bên phải) để thuyết trình, tranh luận cùng các bạn: Nhân Ý kiến Mở rộng lí lẽ, dẫn chứng vật Đất ........................ ............................................. ....... .................... ................................................................. ............................................. ............................................. ............................................ ................................................................. Nước ........................ ............................................. ....... .................... ................................................................. ............................................. .............................................
4. ............................................ .............................................................. ............................................. ................................................................. Không ........................ ............................................. Khí ....... .................... ................................................................. ............................................. ............................................. ............................................ ............................................................. . ............................................. ................................................................. Ánh ........................ ............................................. Sáng ....... .................... ................................................................. ............................................. ............................................. ............................................ .............................................................. ............................................. .............................................................. 2. Đọc bài ca dao : Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng Đèn ra trước gió còn chăng, hỡi đèn ? Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây ? Viết lại ý kiến của em nhằm thuyết phục mọi người thấy rõ sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài ca dao. . .
5. ĐÁP ÁN NỘI DUNG HỌC TẬP – TUẦN 11 MÔN: TIẾNG VIỆT Đáp án tham khảo I. TẬP ĐỌC Đáp án tham khảo: Câu 1: Bé Thu thích ra ban công để được ngắm nhìn cây cối, nghe ông giảng về từng loài cây ở ban công. Câu 2: Mỗi loài cây trên ban công nhà bé Thu có những đặc điểm: Cây quỳnh lá dày, giữ được nước. Cây hoa ti gôn thò những cái râu theo gió ngọ nguậy như những cái vòi voi bé xíu. Cây hoa giấy bị vòi hoa ti gôn quấn nhiều vòng. Cây đa Ấn Độ bật ra những búp đỏ hồng nhọn hoắt, xòe những chiếc lá nâu rõ to, ở trong lại hiện ra những búp đa mới nhọn hoắt, đỏ hồng Câu 3: Vì Thu muốn Hằng công nhận ban công nhà mình cũng là vườn Câu 4: Nơi tốt đẹp, thanh bình sẽ có chim về đậu, sẽ có con người đến sinh sống, làm ăn LUYỆN TỪ VÀ CÂU: QUAN HỆ TỪ (Trang 109 SGK Tiếng Việt 5 tập 1) 1.a) - và nối Chim, Mây, Nước với Hoa. - của nối tiếng hót kì diệu với Họa Mi. - rằng nối cho với bộ phận đứng sau. b) - và nối to với nặng. - như nối (so sánh) rơi xuống với ai ném đá. c) - với nối ngồi với ông nội. - về nối giảng với từng loại cây. 2. a) Vì ... nên (biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả) b) Tuy ... nhưng (biểu thị quan hệ tương phản) IV. TẬP LÀM VĂN: Luyện tập thuyết trình, tranh luận a) Nhân vật Ý kiến Lí lẽ, dẫn chứng Đất Cây cần đất nhất Đất cung cấp chất màu để nuôi cây.
6. Nước Cây cần nước nhất Nước vận chuyển chất màu. Không khí Cây cần không khí nhất Cây không thể sống thiếu không khí. Ánh sáng Cây cần ánh sáng nhất Thiếu ánh sáng, cây sẽ không còn màu xanh. b) Nhân Ý kiến Mở rộng lí lẽ, dẫn chứng vật Đất Cây cần đất Đất có chất màu để nuôi cây. Nhổ cây ra khỏi đất cây sẽ nhất chết ngay. Nước Cây cần nước Nước vận chuyển chất màu. Khi trời hạn hán thì dù vẫn nhất có đất, cây cối cũng héo khô, chết rũ... Ngay cả đất, nếu không có nước cũng mất chất màu. Không Cây cần Cây không thể sống thiếu không khí. Thiếu đất, thiếu khí không khí nước, cây vẫn sống được ít lâu nhưng chỉ cần thiếu nhất không khí, cây sẽ chết ngay. Ánh Cây cần ánh Thiếu ánh sáng, cây xanh sẽ không còn màu xanh . sáng sáng nhất Cũng như con người, có ăn uống đầy đủ mà phải sống trong bóng tối suốt đời thì cũng không ra con người. 2. Đoạn văn tham khảo Trong cuộc sống của chúng ta, ánh sáng là thứ cần thiết. Ánh sáng mặt trời chiếu soi vào ban ngày giúp cho ta hoạt động, học tập, làm việc một cách dễ dàng. Nhưng khi màn đêm bao phủ, chúng ta cần có ánh sáng để tiếp tục sinh hoạt. Vì vậy, cả trăng và đèn đều rất cần thiết cho mọi hoạt động của con người. Đèn giúp ta soi sáng rõ hơn, giúp ta có thể đọc sách, làm việc lúc tối trời. Tuy vậy, đèn cũng không thể tự kiêu vì đèn ra trước gió (đèn dầu) sẽ tắt, và nếu là đèn điện thì cũng có lúc mất điện. Hơn nữa, cả đèn dầu và đèn điện đều chỉ soi sáng được một nơi. Còn trăng là nguồn sáng tự nhiên. Trăng có thể tỏa ánh sáng của mình đi khắp nơi, trăng không sợ gió. Trăng là nguồn cảm hứng cho bao nhà thơ, cho bao nhạc sĩ, họa sĩ làm nên những tác phẩm bất tuyệt cho đời. Thế nhưng trăng cũng không thể tự kiêu vì trăng cũng có lúc mờ, lúc tỏ, khi khuyết, khi tròn. Dù có trăng người ta vẫn cần đèn đọc sách, làm việc. Bởi vậy cả trăng lẫn đèn đều cần thiết đối với con người.