Bài giảng môn Tiếng Việt Lớp 5 - Tuần 19 - Năm học: 2021-2022 - Trường Tiểu học Lê Thánh Tông

Nội dung tài liệu: Bài giảng môn Tiếng Việt Lớp 5 - Tuần 19 - Năm học: 2021-2022 - Trường Tiểu học Lê Thánh Tông

1. III. LUYỆN TỪ VÀ CÂU: Ôn tập về từ và cấu tạo từ (Trang 166 - SGK Tiếng Việt 5 tập 1) Câu 1 a) Viết vào bảng phân loại các từ trong khổ thơ sau đây theo cấu tạo của chúng. Biết rằng các từ đã được phân cách với nhau bằng dấu gạch xiên. Hai / cha con / bước / đi / trên / cát,/ Ánh / mặt trời / rực rỡ / biển / xanh / Bóng / cha / dài / lênh khênh / Bóng / con / tròn / chắc nịch /. b) Tìm thêm ví dụ minh họa cho các kiểu cấu tạo từ trong bảng phân loại em vừa lập ( mỗi kiểu thêm 3 ví dụ) rồi ghi vào bảng phân loại. Từ phức Từ Từ đơn Từ ghép Từ láy . . . . . .. . . . .. a) Từ trong hai . . . . . .. khổ thơ . . . . . .. . . . . . ..
2. . . . . . . b) Từ tìm thêm . . . . . . . . . . . . . . . Câu 2: Các từ in đậm trong mỗi nhóm dưới đây quan hệ với nhau như thế nào? (Đó là những từ đồng nghĩa, đồng âm hay là một từ nhiều nghĩa?). Đánh dấu (+) vào ô trống thích hợp trong bảng dưới đây: Ví dụ Từ đồng nghĩa Từ nhiều nghĩa Từ đồng âm a) đánh cờ, đánh giặc, . . . đánh trống. b) trong veo, trong vắt, . . . trong xanh. c) thi đậu, xôi đậu, . . . chim đậu trên cành. Câu 3: Tìm và viết lại các từ đồng nghĩa với những từ in đậm (tinh ranh, dâng, êm đềm) trong bài Cây rơm (Tiếng Việt lớp 5 tập 1, trang 167): tinh ranh dâng êm đềm Giải thích vì sao nhà văn chọn từ in đậm (tinh ranh, dâng, êm đềm) nói trên mà không chọn những từ ngữ đồng nghĩa với nó? Câu 4: Điền từ trái nghĩa thích hợp với mỗi chỗ trống trong các thành ngữ, tục ngữ sau: a) Có mới nới . b) Xấu gỗ, hơn .. nước sơn.
3. c) Mạnh dùng sức .. dùng mưu. Ôn tập về câu (Trang 171 - SGK Tiếng Việt 5 tập 1) Các em tự học và làm vào Vở bái tập Tiếng Việt tập 1 - trang 123 IV. TẬP LÀM VĂN: Luyện tập tả người (Dựng đoạn mở bài) (SGK Tiếng Việt 5 tập 2 – Trang 12) Bài 1: Đọc hai đoạn mở đầu bài văn tả người (bài tập 1, sách Tiếng Việt 5, tập hai, trang 12) và cho biết cách mở bài ở hai đoạn này có gì khác nhau. Viết câu trả lời vào bảng sau: Đoạn mở bài Cách mở bài a .......................................................................................................... ............................................................................................................ b .............................................................................................................. .............................................................................................................. Bài 2: Viết hai đoạn mở bài (trực tiếp và gián tiếp) cho một trong bốn đề văn dưới đây : a) Tả một người thân trong gia đình em. b) Tả một người bạn cùng lớp hoặc người bạn ở gần nhà em. c) Tả một ca sĩ đang biểu diễn. d) Tả một nghệ sĩ hài mà em yêu thích. - Đoạn mở bài trực tiếp :....................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... - Đoạn mở bài gián tiếp:
4. ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... .....................................................................................................................................................................
5. ĐÁP ÁN NỘI DUNG HỌC TẬP – TUẦN 19 MÔN: TIẾNG VIỆT ĐÁP ÁN THAM KHẢO I. TẬP ĐỌC Người công dân số Một (SGK Tiếng Việt 5 tập 2 – Trang 4) Câu 1: . Anh Lê giúp anh Thành việc gì? Trả lời: Anh Lê giúp anh Thành tìm việc ở Sài Gòn. Câu 2: Những câu nói nào của anh Thành cho thấy anh luôn luôn nghĩ tới dân, tới nước? Trả lời: - Chúng ta là đồng bào, cùng máu mủ da vàng với nhau. Nhưng... anh có khi nào nghĩ đến đồng bào không? - Vì anh với tôi... chúng ta là công dân nước Việt... Câu 3: Câu chuyện giữa anh Thành và anh Lê nhiều lúc không ăn nhập với nhau. Hãy tìm những chi tiết thể hiện điều đó và giải thích vì sao như vậy. Trả lời: - Những chi tiết cho thấy câu chuyện giữa anh Thành và anh Lê không ăn nhập với nhau là: - Anh Lê gặp anh Thành đế báo tin đã xin được việc làm cho anh Thành nhưng anh Thành lại không nói đến chuyện đó. - Anh Thành thường không trả lời vào câu hỏi anh Lê, rõ nhất là hai lần đối thoại: + Anh Lê hỏi: Vậy anh vào Sài Gòn này làm gì? Anh Thành đáp: Anh học trường Sa-xơ-lu Lô-ba... thì... ờ... anh là người nước nào? + Anh Lê nói: Nhưng tôi chưa hiểu vì sao anh thay đổi ý kiến, không xin việc lảm ở Sài Gòn này nữa. Anh Thành trả lời: ...vì đèn dầu ta không sáng bằng đèn Hoa Kì. - Sở dĩ câu chuyện giữa hai người nhiều lúc không gặp nhau vì mỗi người theo đuổi một ý nghĩ khác nhau. Anh Lê chỉ nghĩ đến công việc làm ăn của bạn, đến cuộc sống hằng ngày. Anh Thành nghĩ đến việc cứu nước, cứu dân. III. LUYỆN TỪ VÀ CÂU: Câu 1: Từ phức Từ Từ đơn Từ ghép Từ láy a) Từ trong hai Hai, bước, đi, trên, cha con , mặt trời , khổ thơ cát, ánh, biển , xanh, chắc nịch . rực rỡ , lênh khênh . bóng, cha, dài, bóng, con, tròn. b) Từ tìm thêm Nhà, cây, hoa, lá, Nhà cửa, chó sói, Xinh xắn, đu đủ, mèo, gà, vịt ngôi sao, chuồn chuồn,
6. Câu 2: a) đánh cờ, đánh giặc, đánh trống: Đó là từ nhiều nghĩa. b) trong veo, trong vắt, trong xanh: Đó là từ đồng nghĩa. c) thi đậu, xôi đậu, chim đậu trên cành: Đó là từ đồng âm. Câu 3: Từ Từ đồng nghĩa tinh ranh tinh khôn, ranh mãnh, khôn ngoan, ranh ma,... dâng hiến, tặng, biếu, cho, nộp, cống,... êm đềm êm ả, êm ái, êm dịu, êm đềm,... Giải thích: Nhà văn chọn từ tinh ranh vì ý trong bài là tinh khôn và có vẻ láu lỉnh của những đứa trẻ đáng yêu. Dùng từ dâng là đúng nhất vì nó diễn tả cách cho rất trân trọng, thanh nhã. / là đưa lên một cách cung kính để trao cho. Dùng từ êm đềm là đúng nhất vì vừa diễn tả cảm giác dễ chịu của cơ thể, vừa diễn tả cảm giác dễ chịu về tinh thần của con người. Câu 4: a) Có mới nới cũ. b) Xấu gỗ, hơn tốt nước sơn. c) Mạnh dùng sức, yếu dùng mưu. IV. TẬP LÀM VĂN: Luyện tập tả người (Dựng đoạn mở bài) (SGK Tiếng Việt 5 tập 2 – Trang 12) Bài 1: Đọc hai đoạn mở đầu bài văn tả người (bài tập 1, sách Tiếng Việt 5, tập hai, trang 12) và cho biết cách mở bài ở hai đoạn này có gì khác nhau. Viết câu trả lời vào bảng sau: Đoạn mở bài Cách mở bài a Mở bài trực tiếp: giới thiệu một cách trực tiếp người định tả. b Mở bài gián tiếp: giới thiệu hoàn cảnh, sau đó mới giới thiệu người được tả. Bài 2: Viết hai đoạn mở bài (trực tiếp và gián tiếp) cho một trong bốn đề văn dưới đây : Tham khảo đoạn mở bài Đề a: Tả một người thân trong gia đình
7. - Đoạn mở bài trực tiếp : Trong gia đình, người gần gũi và thân thiết nhất với em là bà nội. Ngay từ khi còn nhỏ, tuổi thơ của em đã luôn có bà bên cạnh. Mỗi một kỉ niệm, mỗi một cột mốc đáng nhớ trong cuộc đời em đều có hình bóng bà kề bên. - Đoạn mở bài gián tiếp Trời trưa nắng chang chang, từng bóng cây xanh đứng chịu tội trong nắng, gió và cát bụi. Trở về tới nhà, dường như cái nóng rực lửa của mùa hè đã lùi lại ngay phía sau cánh cửa.Cả một khoảng sân rộng rợp bóng mát bởi cây xanh và dàn hoa thiên lý. Gió thổi vi vu khoan khoái dễ chịu. Em dáo dác nhìn quanh, không thấy bóng dáng quen thuộc ấy đâu. Chạy vào trong nhà, phòng khách, phòng bếp, phòng ngủ đều không có. Ghế đá ở khoảng sân rợp bóng mát cũng không thấy đâu. Em vội vàng gọi lớn “bà ơi! Bà ở đâu ạ?”. Có tiếng người đáp từ ngoài vườn vọng lại. Bà nội – người mà em yêu thương nhất cuộc đời này, mỗi lần về quê, việc đầu tiên em làm là tới thăm bà. Đề b : Tả một người bạn cùng lớp hoặc người bạn ở gần nhà em - Đoạn mở bài trực tiếp : Lan là bạn thân của em. Chúng em đã chơi với nhau từ những ngày còn học mẫu giáo. Mỗi lần nghĩ tới cô bạn đáng yêu này trong lòng em lại tràn ngập rất nhiều cảm giác yêu thương khó tả. - Đoạn mở bài gián tiếp Bạn bè là nghĩa tương tri Khó khăn thuận lợi ân cần có nhau Bạn bè là nghĩa trước sau Tuổi thơ cho đến bạc đầu không phai. Ai sống trong cuộc đời này cũng cần có những người bạn. Những người bạn giúp ta nhân đôi niềm vui và sẻ chia những nỗi buồn. Em cũng có một người bạn như thế. Đó là Lan. Cô bạn gái thân thiết đã chơi cùng với em từ những ngày còn học mẫu giáo. Đề c: Tả một nghệ sĩ đang biểu diễn - Đoạn mở bài trực tiếp : Cô Mĩ Tâm là một ca sĩ nổi tiếng. Giọng hát của cô thật tuyệt vời và nhân cách của cô thì đẹp giống như cái tên “Mỹ Tâm”. Em yêu thích cô từ những ngày còn nhỏ xíu. - Đoạn mở bài gián tiếp : Nhà em ai cũng yêu âm nhạc. Ba bảo vì âm nhạc có tác dụng kết nối tình bè bạn. Ba và mẹ đều thích nghe nhạc hòa tấu, anh hai thích nghe nhạc nước ngoài, còn em, em rất thích cô ca sĩ Mỹ Tâm. Nhìn cô biểu diễn trên sân khấu em cảm thấy cô hát rất nhập tâm, cô hát bằng cả trái tim. Đề d : Tả một nghệ sĩ hài mà em yêu thích - Đoạn mở bài trực tiếp : Bảo Quốc là một nghệ sĩ hài nổi tiếng. Sự xuất hiện của ông trên sân khấu luôn đem lại những tràng cười sảng khoái cho mọi người. - Đoạn mở bài gián tiếp: Tiếng cười rất có ích đối với sức khỏe con người. Nó làm cho tâm hồn con người trở nên thư thái mà quên đi những mệt nhọc, lo âu. Vì thế mà các nghệ sĩ hài luôn được công chúng mến mộ. Bản thân em cũng như vậy, đối với em thì chú Bảo Quốc là danh hài mà em thích nhất.